OBSESİF KOMPULSİF BOZUKLUK (OKB)

Obsesyon:
Kişinin isteği dışında, ısrarlı ve zorlayıcı bir şekilde akla gelir. Saçma ve mantık dışı olarak da görülür. Anksiyete ve suçluluk ortaya çıkarır. Yineleyici özellikteki düşünce, dürtü ya da imgelerdir.

Kompulsiyon:
Obsesyonlara yanıt olarak ya da belirli kurallara göre gerçekleşmek zorunda hissedilen, anksiyeteyi azaltmayı, bazı korkulan olayları ya da durumları engellemeyi amaçlar. Yineleyici törensel davranışlar ya da zihinsel eylemlerdir (Belli kelimeleri, ifadeleri, duaları tekrarlamadır).

Obsesif hastalar, bir çok güvenli olarak göreceği durumları değerlendirirken tereddütte kalırlar. Tereddüt genelde potansiyel olarak güvenli olmayan koşullara bağlıdır. Tehlikeye dair bir gösterge olmasa da sıklıkla ortaya çıkan şüphelerle kendini belli eder.

Obsesif hastalar güvenlik için gerekli olan bir davranışı yerine getirip getirmedikleri konusunda sürekli şüphe duyarlar (ocağı söndürmek, kapıyı kilitlemek gibi). Kirlenmekten korka bilirler ve hiçbir rahatlatma bu korkularını geçirmez.

Obsesif hastaların önemli bir özelliği sorumluluk bilincidir. Kendilerine veya diğer insanlara zarar verebilecek bir harekette bulunma ve bulunmama konusunda sorumlu oldukları inancıdır.

Kompulsiyon, beklenen felaketi etkisizleştirmek için geliştirilmiş ritüelleri yaparak abartılı şüpheleri azaltma girişimleridir. Örneğin el yıkama kompulsiyonu, hastalarının vücutlarındaki kirleri veya pislikleri tamamen çıkaramadıklarına dair inanca dayanmaktadır. Bazı hastalar kiri tehlike kaynağı olarak görürler.
 

Görülme Sıklığı

Yaklaşık olguların 3/2’si 25 yaş altında. Erişkinlerde cinsiyet farkı hemen hemen yok. Ergenler arasında ise, erkek hastalar biraz daha fazla.
 

Obsesyon Temaları

• Kirlenme / bulaşma
• Hastalıklar
• Kuşkular / zarar için fazla sorumluluk
• Saldırganlık / kazalar
• Kişiye tiksinti verici gelen cinsel eylemler
• Ahlaksızlık ve dini konular
• Düzen, simetri ve kesinlik ihtiyacı


Kompulsiyonlar

• Tekrarlayıcı kontroller
• Yıkama / temizleme
• Tekrarlayıcı davranışlar
• Teminat arama
• Sıralama / düzenleme
• Biriktirme
• Sayma


Kaçınmalar

• Umumi WC’lere girmeme
• Banyo yapmama
• Yemek hazırlamama
• Çöpleri dökmeme
• Kendi evinde kalmama
• Bağcıklara dokunmamak için bağcıksız ayakkabı giyme
• Bıçak kullanımına ihtiyaç olmayan yemekler hazırlama
• Namaz kılmama
• Tüpü, kapıyı yakınına kapattırma


OKB’yi Sürdüren Etken

Şişirilmiş sorumluluk, tehdidi fazla görme, düşünceye ve kontrolüne fazla önem verme, belirsizliğe tahammülsüzlük, mükemmeliyetçilik.

Anksiyeteyi azaltmak korkulan bir sonuca engel olmak amacıyla gerçekleştirilen ritüeller (dua etme, sayı sayma).


Sevgilerimle
Psikolog Gül Dümen


  • Evlilik
  • Ölümle Yüzleşme
  • Kendine İyi Bak
  • Çapkınlık Geni
  • Her Yönüyle Vajinismus
  • Soğumayan Ölüler
  • Çocuğun Cinsel Eğtimi
  • Nazik Adında Bir Kadın
  • Ölmüş Bir Hastayla Söyleşi
  • Sahipsiz Dev
  • Best of Haydar Dümen : Gülerek Öğrenelim
  • Cennet Şeytana Kaldı
  • Şiir Sözcüklerle İkebena