Anayasa

Tüm canlılarda yaşam anayasaları vardır. Doğup, büyüme, tehlikelerden kaçma, varlığı korumak için elinden geleni yapma biçiminde bir düzendir bu. İşte buna canlıların anayasası denir. Bu tanımlama insanlarda da aynen geçerlidir. Yoksa insanlar aklıyla, ortak yaşamda el ele vererek dış tehlikelerden korunarak, kendi yaşam sınırları içinde toplum kurallarına uyma ile sınırlanan bu kurallara insanlarda yaşamın anayasasıdır diyebiliriz. Biraz daha derinliklere indiğimizde, bu konuda karşımıza pek çok “olmazsa olmaz” kuralları çıkar.

İnsanlar bu kurallara uymak için aileler, komşularına, yaşadıkları ortamın yapılarına ve davranışlarına uyarak, el ele hayatlarını sürdürürler. Bu etkileşim, ülke sınırlarını da içine alır ama yetmez. Doğruları yakalamak için bilimde, sosyolojide, psikolojide, üretim tüketim ilişkilerinde, inanç ve yasalarda gelişmiş ileri toplumlardan örnekler alınır. Çünkü dünya bir bütündür. İnsanları parsellerseniz, kişiler kimlik bakımından gece kondu yaşamı gibi yoksulluklara mahkûm olurlar.

Gelişmiş ülkelerin anayasalarına baktığımızda, her şey açık seçik görülüyor. Niye didinip orasından burasından çekiştiriyoruz ki? İnsanlığın evriminde büyük savaşlarla kazanılan sosyal, yasal ve insancıl kuralları benimsemiş, yerine oturtmuş, gelişmiş toplumlara iç geçirerek bakmaktansa, temel kurallara, özgürlüğe, insan haklarına, bireylerin her türlüsüne saygı duyarak mutlu yaşamın öteki ayrıntılarını da göz önünde alarak, gidilen bir yolda kim ne isteyebilir ki? Toplumları oluşturan bireylerdir. Her birey kendi hakkının sorgulamasını yapmakta özgür olmalıdır. Bunun yolu da insanı insan olarak tanımak, ona saygı duymaktan geçer. Gerisi hikaye olup, sadece bencilliğe ödün vermektir. Anayasayı iki kelimeye indirgersek: Karşımıza insanlık ve eşitlik çıkar.
 

Saygı ve sevgilerimle
Dr. Haydar Dümen


  • Evlilik
  • Ölümle Yüzleşme
  • Kendine İyi Bak
  • Çapkınlık Geni
  • Her Yönüyle Vajinismus
  • Soğumayan Ölüler
  • Çocuğun Cinsel Eğtimi
  • Nazik Adında Bir Kadın
  • Ölmüş Bir Hastayla Söyleşi
  • Sahipsiz Dev
  • Best of Haydar Dümen : Gülerek Öğrenelim
  • Cennet Şeytana Kaldı
  • Şiir Sözcüklerle İkebena